Η φόνισσα

Από την έκδοση που δημοσίευσαν τα Ελληνικά Γράμματα:

Η πλοκή: Η Φραγκογιαννού, η κεντρική ηρωίδα της "Φόνισσας", είναι μια ηλικιωμένη γυναίκα που πνίγει νέα κορίτσια για να λυτρώσει τη φτωχή τους οικογένεια από το βάρος τους -αλλά και τα ίδια από τα μελλοντικά βάσανα της προβλέψιμης ζωής τους. Στο περίφημο τέλος του μυθιστορήματος, η ηρωίδα χάνεται "εις το ήμισυ του δρόμου, μεταξύ της θείας και της ανθρώπινης δικαιοσύνης".
Η σημασία του κλασικού έργου: Ο διαταραγμένος ψυχισμός, η διαταραγμένη ηθική, η δεινή κοινωνική συνθήκη αλλά και η υπόκωφη γοητεία του θανάτου συνδυάζονται αριστουργηματικά στο πρόσωπο της ηρωίδας η οποία δικαίως συγκρίνεται με τους αρχετυπικούς ήρωες των μεγάλων κλασικών συγγραφέων.
Κι ακόμα: σε εποχές όπως η σημερινή, όπου αυτόκλητοι τιμητές θεωρούν ότι δικαιούνται να υποκαθιστούν τη θεσμική δικαιοσύνη, αυτή η αφήγηση αποκτά ιδιαίτερο νόημα: η ψυχογραφική δύναμη του Παπαδιαμάντη απεικονίζει με τραγική ειρωνεία τη διαταραγμένη βούληση του "εκλεκτού", ο οποίος, στο όνομα της δογματικής του φαντασίωσης, υπαγορεύει τη "θεία δίκη", αφαιρώντας εν ψυχρώ την ανθρώπινη ζωή.